گاه شماری اوستایی نو یکی از گاه شماری‌های رایج در ایران پیش از اسلام بود که جایگزین گاه شماری اوستایی کهن شد. به گفتهٔ اکثر محققان این گاه شماری در زمان هخامنشیان رایج شد و آن را متأثر از گاه‌شماری مصری می‌دانند. تاریخ رواج آن را ۴۴۱پیش از میلاد در دوران اردشیر درازدست می‌دانند  بنا به قرائن این گاه شماری در دوران اشکانیان هم متداول بود. اما بیشترین اطلاعات پیرامون آن از عهد ساسانی به بعد است.

نام و ترتیب ماهها به قرار زیر بود.

هر یک از سی روز ماه نیز به نامی خوانده می‌شد این نام‌ها که هنوز هم در میان مزداپرستان رایج است از قرار زیرست:

نام پنج روز اندرگاه به‌ترتیب از قرار زیر بود:

1.     اَهْنَوَدگاه

2.     اَشْتَوَدْگاه

3.     سْپَنْتْمَدگاه

4.     وُهوخْشَتْرَگاه

5.     وهیشْتْواشْت‌گاه.

این پنج، نام پنج گاه از گاهانزرتشتاست.

چون درنگریسته شود نام هر دوازده ماه در نام روزها دیده می‌شود. هر روز که نام ماه و نام روز یکی شدی آن روز جشن بودی. مثلاً روز سپندارمذ از ماه سپندارمذ روز جشن سپندارمذگان بودی. و روز مهر از ماه مهر جشن مهرگان بودی. در ماه سه روز بود که با نام دی خوانده می‌شد. این سه روز هم‌نام ماه را به چهار قسمت تقریباً مساوی بخش می‌کنند. برای رخ ندادن اشتباه و تمایز این سه دی، هنگام اشارت به هر یک از آنها نام روز بعد را در ادامه آوردندی. مثلاً نخستین روز دی را دی به آذر خواندندی.

 

دوستان نازنینم برای آگاهی بیشترمیتوانیدبه کتابهای زیرمراجعه نمایید:

رضی، هاشم. گاهشماری و جشن‌های ایران باستان. پژوهش و نوشتهٔ هاشم رضی. تهران: بهجت، ۱۳۸۰.

اکرمی، موسی. گاهشماری ایرانی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ۱۳۸۰.

                                     باتشکر:سودابه

 

 

نوشته شده در ۱۳٩٠/۱٠/۱۱ساعت ٧:۱۸ ‎ق.ظ توسط سودابه نظرات () |